Pamięć RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o dostępie swobodnym) to podstawowy rodzaj pamięci cyfrowej, pełni w komputerze funkcję pamięci krótkotrwałej, zwana jest również pamięcią roboczą lub operacyjną. Gromadzi wszystkie dane, których w danej chwili wymaga procesor do wykonywania swoich obowiązków. Aby komputer nie tracił czasu na buforowanie danych na dysku warto "zainwestować" w więcej pamięci RAM.

Na niedobór pamięci wskazuje powolne wykonywanie poleceń podczas pracy z dużymi plikami lub kilkoma aplikacjami równocześnie. Kolejną oznaką jest zaskakująco długie uruchamianie aplikacji przy bardzo intensywnym działaniu twardego dysku. Zadania, które w dużym stopniu obciążają procesor, pamięć i kartę graficzną to m.in. edytowanie i retuszowanie pokaźnych fotografii, konwertowanie filmów czy materiału dźwiękowego. Jeszcze większe zasoby pamięci warto sobie sprawić w wypadku profesjonalnych zastosowań, takich jak projektowanie CAD i praca w Photoshop.

Nie dysponując wystarczającą ilością pamięci RAM, komputer musi korzystać z dysku jako dodatkowego zasobnika, przerzucając dane tymczasowo do pliku wymiany, co znacznie obniża prędkość jego pracy. Zwiększając zasoby pamięciowe komputera przez dokupienie modułów RAM, podnosimy jego łączną wydajność stosunkowo niewielkim kosztem. Rozbudowę pamięci operacyjnej najłatwiej wykonać, ustalając, jakie układy RAM są zamontowane na płycie głównej, i dokupując moduły tego samego typu. Po rozbudowaniu pamięci powinniśmy zauważyć różnicę czasu otwierania lub przełączania pomiędzy aplikacjami. Jeśli chodzi o zadania takie jak edycja wideo czy foto edycja, tu zawsze im więcej pamięci tym lepiej.